«Сэрца, аддадзенае людзям»: да 105-годдзя Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа архівісты падрыхтавалі дакументальную выставу

Найстарэйшая гуманітарная арганізацыя краіны Чырвоны Крыж на беларускіх землях з’явілася ў 70-х гадах XIX стагоддзя. Аднак афіцыйным днём яе нараджэння лічыцца 6 верасня 1921 года-момант прыняцця Статута. 2026 год для арганізацыі праходзіць пад знакам – юбілейны.

У занальным дзяржаўным архіве ў г.Маладзечна адкрылася дакументальная выстава, прысвечаная важнай даце. Фокус увагі архівістаў – на місіі і эвалюцыі яе актывістаў і валанцёраў на маладзечанскай зямлі.

Дакументы сведчаць: у гады Вялікай Айчыннай вайны, калі Маладзечаншчына апынулася ў эпіцэнтры трагічных падзей, актывісты сышлі ў падполле і да партызанаў: таемна здабывалі Медыкаменты, дапамагалі ваеннапалонным і ратавалі вязняў гета. Пасля вызвалення раёна ў 1944 годзе менавіта на плечы Чырвонага Крыжа легла каласальная задача па пошуку зніклых без вестак, прыладзе сірот і дапамогі інвалідам.

З 1944 па 1960 год, калі горад меў статус абласнога цэнтра, архіўныя дакументы тых гадоў апавядаюць пра дзейнасць менавіта Маладзечанскай абласной арганізацыі БТЧК, якая каардынавала працу на велізарнай тэрыторыі. Да сярэдзіны 1950-х гадоў маштаб абласной арганізацыі ўражваў: дзейнічала больш за 12 тысяч першасных ячэек, якія аб’ядноўвалі амаль 43 тысячы чалавек. Фактычна кожны дзясяты жыхар рэгіёна быў звязаны са справай міласэрнасці. У гэтыя гады Чырвоны Крыж стаў і найважнейшым інструментам падрыхтоўкі сярэдніх медыцынскіх кадраў.

Пасля скасавання Маладзечанскай вобласці ў 1960 годзе арганізацыя працягнула сваю працу ўжо ў статусе раённай. Дакументы апавядаюць пра тое, што ў 1960-1980-я гады яна стала неад’емнай часткай сістэмы аховы здароўя, забяспечваючы санітарную асвету ў самых аддаленых вёсках праз ячэйкі пры фельчарска-акушэрскіх пунктах. Выстава распавядае і пра тое, што мясцовыя валанцёры Чырвонага Крыжа ўзялі на сябе шэфства над ветэранамі, а ў 1986 годзе служба міласэрнасці мабілізавала сілы для адраснай дапамогі пацярпелым ад чарнобыльскай катастрофы. У няпростыя 1990-я гады Маладзечанскі раённы камітэт БТЧК стаў галоўным партнёрам у размеркаванні міжнароднай дапамогі бежанцам.

Невыпадкова першымі гасцямі архіўнай выставы сталі актывісты сучаснай Маладзечанскай раённай арганізацыі БТЧК. Яны праявілі вялікую цікавасць да гістарычных сведчанняў, убачыўшы ў іх адлюстраванне працы сваіх папярэднікаў. Яны падзякавалі архівістам за карпатлівую працу па сістэматызацыі і захаванні дакументальнай спадчыны.

«Выстава ў архіве ў Маладзечне-гэта гісторыя гуманнасці, у якой адлюстравана праца тых, хто ў няпростыя гады і ў мірныя дні працягваў руку дапамогі. Міласэрнасць не мае тэрміну даўнасці, а дапамога бліжняму застаецца галоўнай каштоўнасцю, якая аб’ядноўвае наш актыў», — падзялілася меркаваннем Вольга Малярэвіч, старшыня Маладзечанскай раённай арганізацыі Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа.

Сёння Маладзечанская раённая арганізацыя БТЧК – гэта важны суб’ект грамадзянскай супольнасці. Пад кіраўніцтвам раённага камітэта і валанцёраў арганізацыя рэалізуе маштабныя і жыццёва важныя праекты: «Няня замест мамы», акцыя Донарства да Дня валанцёра, кампанія «Дзень здароўя з Чырвоным Крыжам» і многія іншыя значныя ініцыятывы.

1-3. Падчас экскурсіі