«Адзін са стваральнікаў першай у свеце АЭС» – да 115-годдзя з дня нараджэння Андрэя Капітановіча Красіна, вучонага ў галіне атамнай энергетыкі, заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі Беларусі, дырэктара Інстытута энергетыкі АН БССР

Апублікавана: 21 мая 2026 г.

21 мая 2026 споўнілася 115 гадоў з дня нараджэння Андрэя Капітонавіча Красіна – вучонага ў галіне атамнай энергетыкі, заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі Беларусі, дырэктара Інстытута энергетыкі АН БССР.

А.К.Красін быў адным з кіраўнікоў і ўдзельнікам стварэння першай у свеце атамнай электрастанцыі ў г.Обнінску, з’яўляўся ініцыятарам і навуковым кіраўніком распрацовак рэактараў для Белаярскай АЭС і ўдзельнічаў у стварэнні першай перасовачнай АЭС (ЦЭС-3). У 1961 г.А.К.Красін узначаліў аддзяленне атамнай энергетыкі Інстытута энергетыкі АН БССР, а з 1965 г. і сам інстытут.

На YouTube-канале БДАКФФД да 115-годдзя з дня нараджэння Андрэя Капітановіча Красіна размешчаны промаролік да выставы «Адзін са стваральнікаў першай у свеце АЭС».

У дадзены момант у фондах Беларускага дзяржаўнага архіва кінафотафонадакументаў захоўваецца 20 адзінак уліку фотадакументаў з 1957 па 1981 гг. і 5 адзінак уліку кінадакументаў з 1970 па 1979 гг., злучаных з дзейнасцю А.К.Красіна.

Фота- і кінадакументы (дакументальныя фільмы «Арсенал прогресса», 1970 г., «Я слышу весть», 1970 г., «Успехи и перспективы ядерной энергетики», 1979 г.), дазваляюць нам убачыць А.К.Красіна падчас працы ў лабараторыі і падчас сустрэч з калегамі.

У 2011 г. у эфір выйшла тэлеперадача «Обратный отсчёт. Борьба за атом. Период полураспада». У яе сюжэце выкарыстоўваліся кадры кінахронікі, якія захавалі акадэміка А.К.Красіна.

Акадэмік А.К.Красіна ўнёс вялікі ўклад у развіццё як савецкай, так і сусветнай атамнай энергетыкі. Ён з’яўляўся аўтарам больш за 350 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій, вёў вялікую працу па падрыхтоўцы навуковых кадраў.

Памёр Андрэй Капітановіч Красін 28 сакавіка 1981 г., пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.

У гонар А.К.Красіна ў Заводскім раёне г.Мінска названа вуліца Акадэміка Красіна.

1. C1-0610 Кіраўнік аддзялення атамнай энергетыкі Інстытута энергетыкі АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар А.К.Красін (злева) у лабараторыі, 1961 г., г.Мінск. Фотатэка НАН Беларусі

2. C1-0609 Кіраўнік аддзялення атамнай энергетыкі Інстытута энергетыкі АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар А.К.Красін (2-гі злева) у лабараторыі, 1961 г., г.Мінск. Фотатэка НАН Беларусі

3. 0-079690 Выступленне дырэктара Інстытута энергетыкі АН БССР, акадэміка АН БССР, лаўрэата Ленінскай прэміі А.К.Красіна на вечары, прысвечаным 100-годдзю з дня нараджэння выдатнага вучонага ў галіне фізікі і хімікі Марыі Складоўскай-Кюры. 16 снежня 1967 г., г.Мінск. Фотатэка БелАКС, В.Казлоў

4. 1-014535 Дырэктар Інстытута энергетыкі АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР А.К.Красін (3-і рад 2-й злева) на 4-й Міжнароднай канферэнцыі ААН па мірным выкарыстанні. г.Жэнева. Фотатэка НАН Беларусі

5. C0-1663 Дырэктар Інстытута энергетыкі АН БССР, акадэмік Акадэміі навук БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР А.К.Красін (злева) і намеснік дырэктара Інстытута энергетыкі АН БССР, доктар, прафесар І.І.Саламатаў, 1975 г., г.Мінск. Фотатэка НАН Беларусі

6. 0-117175 Акадэмік АН БССР, лаўрэат Ленінскай прэміі А.К.Красін (4-ы злева), намеснік загадчыка лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР М.Я. лабараторыі па вадародных бактэрыях Гродзенскага ВА «Азот» імя С.А.Прытыцкага, 1980 г., г.Гродна, Фотатэка Гродзенскага ВА «Азот», Г.Залатухін

7. 1-014533 Загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР А.К.Красін (у цэнтры 1). г.Мінск. Фотатэка НАН Беларусі

8. 2-3102 Загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар А.К.Красін у кабінеце, 1981 г., г.Мінск, Фотатэка НАН

9. 1-014532 А.К.Красін, загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР, 1981 г.

10. 0-119575 Народны пісьменнік БССР, віцэ-прэзідэнт АН БССР, Герой Сацыялістычнай Працы Кандрат Крапіва і загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі. з’езда КПБ, 1981 г., г.Мінск. Фотатэка рэдакцыі газеты «Советская Белоруссия», Л.Папковіч

11. 1-014530 А.К.Красін, загадчык лабараторыі вадароднай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену АН БССР, акадэмік АН БССР, доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР /8/1. Фотатэка НАН Беларусі