Адкрыццё выставы «Памяці вечны агонь»
7 мая 2024 года ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі адбылось адкрыццё выставачнага праекта «Памяці вечны агонь», прысвечанага Дню Перамогi i 80-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
Праект падрыхтаваны сумесна з Нацыянальным архівам Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі, Беларускім дзяржаўным музеем гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, Дзяржаўным музеем гісторыі беларускай літаратуры, Беларускім саюзам мастакоў, Нацыянальнай кінастудыяй «Беларусьфільм», Беларускім Чырвоным Крыжом, Музеем гісторыі медыцыны Рэспублікі Беларусь.
Ва ўрачыстым адкрыцці выставачнага праекта прынялі ўдзел генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Вадзім Гігін, старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы Валерый Малашка, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Генеральны сакратар Беларускага Чырвонага Крыжа Дзмітрый Шаўцоў, дырэктар Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры Сяргей Вусік, дырэктар Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь Андрэй Дземянюк, першы намеснік старшыні грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз мастакоў» Наталля Шаранговіч, рэдактар канала «Культура» Беларускага Радыё Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь Ліка Пташук.
Выставачны праект прадстаўляе багаты кніжны, дакументальны, кнiжны і выяўленчы матэрыял аб унёску беларусаў і ўсяго савецкага народа ў вызваленне краіны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У тэматыка-храналагічным парадку паказаны гераічнае супрацьстаянне першых месяцаў 1941 г., трагічныя абставiны акупацыйнага рэжыму і палітыкі генацыду, мужнае антыфашысцкае супраціўленне ў шэрагах партызан і падпольшчыкаў, пераможны шлях герояў-вызваліцеляў праз Беларусь на Захад.
На выставе Нацыянальны архіў Рэспублiкi Беларусь прадставіў унікальныя дакументы:
– Пратакол пасяджэння Бюро ЦК КП(б)б ад 22 чэрвеня 1941 г. аб нападзе Германіі на СССР;
– дакладную запіску сакратара Нясвіжскага райкама КП(б)Б у ЦК КП(б)Б аб становішчы ў раёне ў першыя дні вайны;
– акт аб злачынствах нямецка – фашысцкіх захопнікаў у лагеры смерці «Азарычы», складзены сагнанымі туды савецкімі грамадзянамі ў 1944 г.;
– колькасную дыяграму рэек, падарваных партызанамі Беларусі рэек на 1943 г.;
– дыяграму росту масштабаў партызанскага руху ў Беларусі з чэрвеня 1942 г. па май 1944 г.;
– карту Беларусі з датамі вызвалення населеных пунктаў ад нямецка – фашысцкіх захопнікаў за 1944 г.;
– пратаколы пасяджэння Бюро ЦК КПБ з прапановмi па будаўніцтве Кургана Славы і мемарыяльнага комплексу «Хатынь» у 1969 г.;
– і іншыя архiўныя дакументы.
Адметнае месца у выставе займае раздзел, прысвечаны працы медыцынскіх работнікаў на франтах Вялікай Айчыннай. Экспануюцца архіўныя дакументы, плакаты, асабістыя рэчы і ўзнагароды, нарысы ваеннага і пасляваеннага часу аб подзвігах медыкаў на палях бітваў.
Сярод прадстаўленых кніг – выданні класікаў беларускай графікі Л.Асецкага, П.Турчына, Л.Рана, А.Кашкурэвіча і іншых. Скульптурныя кампазіцыі М Пятруля, А.Сарокіна, А.Крахалёва, Х.Асадулаева дазваляюць убачыць агонь вечных успамінаў на свае вочы.
У межах праекта пройдуць паказы тэматычных фільмаў: «Вайна пад стрэхамі» (1967), «Сыны ідуць у бой» (1969) рэжысера В Турава, «Знак бяды» (1986) і «У жніўні 44-га …» (2000) рэжысера М Пташука. У экспазіцыі – дакументы з сямейнага архіва рэжысёра: фатаграфіі са здымачнай пляцоўкі, афішы, рукапісы з разкадроўкай сцэн, сцэнарыі, асабістыя рэчы майстра.
Праект «Памяці вечны агонь» узгадвае электронныя рэсурсы, створаныя на базе архіўных матэрыялаў: «Партызаны Беларусі», «Беларусь памятае», «Хроніка вызвалення», «Беларускія вёскі, спаленыя ў гады Вялікай Айчыннай вайны» і іншыя. Их QR-коды будуць змешчаны ў экспазіцыі, каб кожны мог знайсці свае нітачкі да вечнай памяці пра герояў, што даравалі нам свабоду і мірнае неба.
![]() |
000. Банэр выставы «памяці Вечны агонь» |
![]() |
001. З прывітальным словам выступіў генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі В.Ф.Гігін |
![]() |
002. Дырэктар Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь А.К.Дзямянюк выступіў на адкрыцці выставы |
![]() |
003. Слова было прадастаўлена рэдактару канала» Культура « Л.М.Пташук |
![]() |
004. Дырэктар Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь А.В.Дзямянюк |
![]() |
005. Загадчык аддзела Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь М.А.Старасценка |
![]() |
006. Дырэктар НАРБ А.К.Дземянюк і загадчык аддзела НАРБ М.А.Старасценка на адкрыцці выставы |
![]() |
007. На адкрыцці выставы |
![]() |
008. Наведвальнікі знаёмяцца з выставай архіўных дакументаў |
![]() |
009. Архіўныя дакументы ў экспазіцыі |
![]() |
010. Дакументы са сховішчаў НАРБ ў экспазіцыі |
![]() |
011. Наведвальнікі выставы |
![]() |
012. Дакументы і кнігі ў выставачным праекце |
![]() |
013. Кнігі і дакументы ў выставачным праекце |
![]() |
014. Узнагародны ліст медсястры Шышаковай Сафіі Дзям’янаўны |
![]() |
015. Узнагародны ліст байца партызанскага атрада Калеснік Зінаіды Васільеўны |
![]() |
016. Звесткі аб хворых у 277-ым чырвонапартызанскім палку за лістапад 1943 г. |
![]() |
017. Дыяграма колькасці рэек, узарваных партызанамі Беларусі |
![]() |
018. Карта з датамі вызвалення гарадоў Беларусі |
![]() |
019. Распараджэнне СНК СССР аб мерапрыемствах па ліквідацыі эпідэміі сыпнога тыфу ў вызваленых раёнах БССР |
![]() |
020. Выніковыя звесткі аб ахвярах нямецка-фашысцкіх злачынстваў па Беларускай ССР |
![]() |
021. Закон аб адзначэнні перамогі і ўвекавечанні памяці |