Рубрыка:

Аб правядзенні пасяджэння калегіі Дэпартамента па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь

Апублікавана: 29 ліпеня 2026 г.

28 ліпеня 2026 г. адбылося пасяджэнне калегіі Дэпартамента па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь (далей – Дэпартамент). У пасяджэнні калегіі прыняў удзел Намеснік Міністра юстыцыі Кот Алег Мікалаевіч. У якасці запрошаных прысутнічалі першы намеснік старшыні канцэрна «Беллегпрам» Гоман Сяргей Васільевіч, начальнік аддзела абароны дзяржаўных сакрэтаў і дакументацыйнага забеспячэння Міністэрства юстыцыі Латушкін Іван Віктаравіч.

На пасяджэнні калегіі былі разгледжаны наступныя пытанні:

1. Аб ходзе арганізацыі работы па дэбюракратызацыі справаводчых працэсаў у рэспубліканскіх органах дзяржаўнага кіравання і рэалізацыі Дэпартаментам і дзяржаўнымі архіўнымі ўстановамі Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 27 снежня 2006 г. нумар 2 «Аб дэбюракратызацыі дзяржаўнага апарату і павышэння якасці забеспячэння жыццядзейнасці насельніцтва».
2. Аб ходзе выканання архіўнымі ўстановамі мерапрыемства «Захаванне дакументальнай спадчыны і давядзенне да грамадства гістарычнай праўды» (пункт 59 Праграмы дзейнасці Урада Рэспублікі Беларусь на 2025 – 2029 гады, зацверджанай пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 8 мая 2025 г. №254).

Выступаючы па першым пытанні, намеснік дырэктара Дэпартамента Цвяткоў Аляксей Яўгенавіч адзначыў, што Рабочай групай па правядзенні выбарачнага аналізу справаводчых працэсаў у рэспубліканскіх органах дзяржаўнага кіравання, створанай загадам дырэктара Дэпартамента ад 26 жніўня 2025 г. №38, праведзена значная аналітычная работа ў 2 дакументаабароту да 2024 года. Указаным дзяржаўным органам аказана метадалагічная дапамога, праведзены практычныя заняткі як з кіраўнікамі службаў дакументацыйнага забеспячэння кіравання, так і з кіраўнікамі цэнтральных апаратаў міністэрстваў і ведамстваў.

Па выніках першага паўгоддзя 2026 года Дэпартаментам ажыццёўлены кантрольны зрэз стану дакументаабароту ў параўнанні з аналагічным перыядам 2025 года ў 31 рэспубліканскім органе дзяржкіравання і іншых арганізацыях, падпарадкаваных Ураду Рэспублікі Беларусь. Па выніках параўнальнага аналізу і прынятых мерах па аптымізацыі справаводчых працэсаў агульны аб’ём дакументаабароту ў рэспубліканскіх дзяржорганах скараціўся на 14,74 працэнта. На станоўчую дынаміку паўплывалі даведзеныя ў жніўні 2025 года да дзяржорганаў Метадычныя рэкамендацыі па аптымізацыі дакументаўтварэння і дакументаабароту ў дзяржаўных органах, іншых арганізацыях, а таксама метадалагічная работа на месцах, якая праводзіцца Дэпартаментам.

У якасці станоўчага моманту адзначана скарачэнне ўдзельнай вагі ўнутранай перапіскі ў асобных дзяржорганах.

На пасяджэнні прапанаваны далейшы алгарытм па дэбюракратызацыі справаводчых працэсаў у другім паўгоддзі 2026 г.

Судакладчыкам па першым пытанні выступіла Стуканава Алена Аляксандраўна – намеснік дырэктара Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь, якая прадставіла аналіз работы рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання з электроннымі дакументамі. А.А.Стуканава адзначыла, што Нацыянальным архівам на пастаяннай аснове будзе прадоўжана аказанне метадычнай дапамогі крыніцам камплектавання па павелічэнню ўдзельнай вагі электронных дакументаў у справаводстве з акцэнтам на захаванне дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду.

Інфармацыю «Аб ходзе рэалізацыі Дэпартаментам і дзяржаўнымі архіўнымі ўстановамі Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 27 снежня 2006 г. №2 «Аб дэбюракратызацыі дзяржаўнага апарату і павышэнні якасці забеспячэння жыццядзейнасці насельніцтва» ў рамках разгляду першага пытання парадку дня пасяджэння калегіі прадставіла начальнік аддзела выкарыстання дакументаў, ідэалагічнай работы і міжнароднага супрацоўніцтва Байданава Юлія Уладзіміраўна. Яна адзначыла, што кіраўніцтвам архіўных устаноў на пастаяннай аснове вядзецца маніторынг і аналіз атрыманых адзнак грамадзян адносна эфектыўнасці дзейнасці ўстаноў, стану працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны.

У рамках разгляду другога пытання калегіі былі прадстаўлены даклады намесніка начальніка аддзела справаводства, фарміравання і забеспячэння захаванасці Нацыянальнага архіўнага фонду А.В.Качатковай «Аб стварэнні лічбавых копій асабліва каштоўных дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду», начальніка аддзела выкарыстання дакументаў, ідэалагічнай работы і міжнароднага супрацоўніцтва Ю.У.Байданавай «Аб стварэнні віртуальных выставак па гісторыі Беларусі на аснове архіўных дакументаў у глабальнай камп’ютарнай сетцы Інтэрнэт», а таксама садаклады дырэктара Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі М.М.Глушакова і намесніка дырэктара Дзяржаўнага архіва Магілёўскай вобласці Л.М.Цалабанавай.

Калегія адзначыла, што праца з асабліва каштоўнымі дакументамі (далей – ОЦД) стаіць у цэнтры ўвагі практычна ўсіх відаў работ па забеспячэнні захаванасці. У сувязі з гэтым пры распрацоўцы прапаноў для Праграмы дзейнасці Урада Рэспублікі Беларусь на 2025 – 2029 гады (далей – Праграма Урада) з улікам фіксаванага аб’ёму і асобнага ўліку ОЦД была вызначана задача па канцэнтрацыі намаганняў на стварэнні для гэтай катэгорыі дакументаў лічбавых копій фонду карыстання. Такім чынам стварэнне лічбавых копій дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду (далей – НАФ) (не менш за 45 працэнтаў асабліва каштоўных дакументаў НАФ) стала мэтай і механізмам рэалізацыі задачы 59 «Захаванне дакументальнай спадчыны і давядзенне да грамадства гістарычнай праўды» Праграмы дзейнасці Урада.

У мэтах выканання названай Праграмы Міністрам юстыцыі 22 мая 2025 г. быў зацверджаны План мерапрыемстваў Міністэрства юстыцыі па рэалізацыі Праграмы Урада (далей – План мерапрыемстваў Мінюста) і дадатку да яго.

У выніку ў агульным аб’ёме аблічбаваных за 2025 год адзінак захоўвання дакументы катэгорыі «асабліва каштоўныя» склалі больш за 50 працэнтаў.

На 2026 год гэты паказчык даведзены да 81 працэнта (з кінадакументамі – 87 працэнтаў) ад агульнага планавага задання.

У выкананні Праграмы Урада дакладна прасочваецца дадатная дынаміка.

За 2025 год аблічбавана 7 650 асабліва каштоўных спраў, за першае паўгоддзе 2026 года – 8 216 спраў (64 працэнты ад гадавога плана).

Па стане на 1 ліпеня 2026 г. лічбавыя копіі створаны на 24,6 працэнта асабліва каштоўных адзінак захоўвання катэгорыі «асабліва каштоўныя».

Для вызначэння ўмоў выканання задачы ў кожным дзяржархіве праведзены дадатковыя разлікі з улікам выхаду на стопрацэнтнае аблічбаванне асабліва каштоўных спраў там, дзе іх аб’ёмы дазваляюць гэта зрабіць. На 1 студзеня 2027 г. 48 працэнтаў архіваў будуць мець стопрацэнтны вынік.

Вызначаны асноўныя шляхі рашэння задачы.

У 2025 годзе набыта сканавальнае абсталяванне ў васьмі архіўных установах. Спланавана прадоўжыць удасканаленне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння працэсу аблічбоўвання і ў 2026 годзе: ужо набыты і ўстаноўлены сканары ў НГАБ, БГАНТД, ЗГА ў г.Жлобіне, плануюцца пастаўкі сканераў у НАРБ, НГАБ у г.Гродна, Цэнтральную лабараторыю забеспячэння захаванасці дакумент. вобласці. Задача максімальнага задзейнічання наяўнага сканавальнага абсталявання і мэтанакіраванага планавання да набыцця новага застаецца актуальнай.

Адносна работы, якая праводзіцца дзяржаўнымі архівамі па стварэнню віртуальных выстаў па гісторыі Беларусі, Ю.В.Байданава адзначыла, што гэта работа выконваецца ў якасці адной з задач Праграмы Урада па захаванню дакументальнай спадчыны і давядзенню да грамадства гістарычнай праўды. Значна ўзрос узровень падрыхтаваных выставак, яны сталі важным інструментам для папулярызацыі культурнай спадчыны і гісторыі асобных рэгіёнаў. Разам з тым якасць падрыхтоўкі праектаў павінна расці, трэба ствараць сумесныя праекты, у тым ліку рыхтаваць віртуальныя выставы з выкарыстаннем тэхналогій штучнага інтэлекту.

Членамі калегіі праца дзяржаўных архіўных устаноў па пытаннях парадку дня прызнана здавальняючай.